Ngày 27/07/2026, trên Tạp chí Điện tử Liên đoàn Luật sư Việt Nam – Có đăng bài viết của 2 tác giả: ThS. BÙI THỊ THUÝ CHI và ThS. NGUYỄN BẢO QUỐC (VKSND thành phố Cần Thơ):
“Bảo vệ dữ liệu cá nhân của trẻ em theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025: Khoảng trống pháp lý và kiến nghị hoàn thiện”
Sau khi nghiên cứu bài viết, có thể cô đọng thành các điểm cốt lõi cần chú ý như sau:
1. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025 là bước tiến quan trọng
- Lần đầu tiên Việt Nam có khung pháp lý thống nhất điều chỉnh toàn bộ vòng đời xử lý dữ liệu cá nhân (thu thập, lưu trữ, sử dụng, chia sẻ, chuyển giao, xóa...).
- Áp dụng cho cả khu vực công và khu vực tư.
2. Trẻ em là nhóm cần được bảo vệ đặc biệt
- Trẻ em tham gia môi trường số từ rất sớm.
- Dữ liệu bị thu thập rất đa dạng:
- Thông tin định danh;
- Hình ảnh, giọng nói;
- Dữ liệu học tập;
- Dữ liệu vị trí;
- Dữ liệu hành vi trên Internet;
- Dữ liệu sinh trắc học...
- Nếu bị lạm dụng có thể ảnh hưởng lâu dài đến quyền riêng tư và sự phát triển của trẻ.
3. Điều 24 Luật BVDLCN đã có quy định riêng về trẻ em
Một số nội dung đáng chú ý:
- Dữ liệu của trẻ em được pháp luật bảo vệ.
- Cha mẹ hoặc người giám hộ thực hiện quyền thay trẻ.
- Trẻ từ đủ 7 tuổi trở lên phải cùng đồng ý trong một số trường hợp liên quan đến việc công bố đời sống riêng tư (cơ chế "đồng ý kép").
- Có thể yêu cầu dừng xử lý dữ liệu nếu gây nguy cơ ảnh hưởng đến trẻ.
Những khoảng trống pháp lý lớn nhất
(1) Chưa có khái niệm riêng về dữ liệu trẻ em
Hiện vẫn áp dụng chung với dữ liệu của người trưởng thành.
Trong khi đó dữ liệu trẻ em có mức độ nhạy cảm và rủi ro cao hơn nhiều.
(2) Chưa quy định "tuổi đồng ý trên môi trường số"
Luật chưa xác định rõ:
- Bao nhiêu tuổi trẻ được tự đồng ý?
- Bao nhiêu tuổi phải có cha mẹ?
- Bao nhiêu tuổi phải đồng ý kép?
(3) Chưa có cơ chế xác minh sự đồng ý của cha mẹ
Ví dụ:
- Trẻ chỉ cần khai "Tôi 18 tuổi"
- Hoặc tự bấm "Đồng ý"
thì nhiều nền tảng vẫn chấp nhận.
Luật chưa buộc doanh nghiệp phải kiểm tra việc này.
(4) Chưa lấy nguyên tắc "Lợi ích tốt nhất của trẻ em" làm nguyên tắc trung tâm
Đây là khoảng trống được tác giả nhấn mạnh nhiều nhất.
Thay vì chỉ hỏi:
"Có sự đồng ý chưa?"
thì cần hỏi:
"Việc xử lý dữ liệu này có thực sự có lợi cho trẻ hay không?"
(5) Chưa kiểm soát tốt việc phân tích hành vi (profiling)
Ví dụ:
- phân tích thói quen học tập
- phân tích tâm lý
- phân tích sở thích
- đề xuất video
- quảng cáo cá nhân hóa
đối với trẻ em.
(6) Chưa kiểm soát "thiết kế thao túng"
Ví dụ:
- thuật toán khiến trẻ nghiện xem video;
- game kích thích nạp tiền;
- quảng cáo dẫn dắt hành vi.
Đây là xu hướng pháp luật quốc tế đang kiểm soát rất mạnh.
(7) Thiếu quy định riêng về dữ liệu nhạy cảm của trẻ em
Ví dụ:
- hồ sơ học tập;
- hồ sơ sức khỏe;
- dữ liệu sinh trắc học;
- dữ liệu tâm lý;
- dữ liệu vị trí.
(8) Chưa có cơ chế đủ mạnh đối với việc chuyển dữ liệu trẻ em ra nước ngoài.
(9) Thiếu cơ chế thực thi chuyên biệt
Ví dụ:
- hướng dẫn kỹ thuật;
- thanh tra chuyên ngành;
- khiếu nại thân thiện với trẻ em;
- chế tài riêng đối với vi phạm dữ liệu trẻ em.
Kinh nghiệm quốc tế đáng tham khảo
GDPR (Liên minh châu Âu)
- Có quy định "tuổi đồng ý số".
- Doanh nghiệp phải xác minh sự đồng ý của phụ huynh.
- Đánh giá tác động đối với hoạt động xử lý dữ liệu rủi ro cao.
Children's Code (Anh)
- Lấy "lợi ích tốt nhất của trẻ em" làm trung tâm.
- Thiết kế nền tảng phải bảo vệ trẻ ngay từ đầu (Privacy by Design).
- Mặc định mức riêng tư cao.
- Hạn chế profiling và quảng cáo hành vi.
COPPA (Hoa Kỳ)
- Áp dụng với trẻ dưới 13 tuổi.
- Yêu cầu xác minh được sự đồng ý của phụ huynh.
- Cha mẹ có quyền xem, sửa và yêu cầu xóa dữ liệu của con.
Kiến nghị của tác giả
Tác giả đề xuất Việt Nam cần:
- Xây dựng khái niệm riêng về dữ liệu cá nhân của trẻ em.
- Quy định rõ "tuổi đồng ý trên môi trường số".
- Bắt buộc doanh nghiệp xác minh sự đồng ý của phụ huynh.
- Đưa nguyên tắc "lợi ích tốt nhất của trẻ em" vào Luật.
- Hạn chế profiling, quảng cáo hành vi và các "dark patterns" nhắm vào trẻ.
- Áp dụng nguyên tắc Privacy by Design (bảo vệ ngay từ khâu thiết kế hệ thống).
- Ban hành hướng dẫn kỹ thuật, tăng cường thanh tra và phối hợp liên ngành.
Tóm tắt trong 10 ý ngắn gọn
- Luật BVDLCN 2025 đã tạo khung pháp lý thống nhất về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
- Trẻ em là nhóm chủ thể cần được bảo vệ đặc biệt.
- Điều 24 đã có quy định riêng nhưng còn ở mức khởi đầu.
- Cơ chế hiện nay vẫn chủ yếu dựa vào sự đồng ý của cha mẹ/người giám hộ.
- Chưa có quy định về "tuổi đồng ý số".
- Chưa có cơ chế xác minh sự đồng ý của phụ huynh trên môi trường số.
- Chưa lấy nguyên tắc "lợi ích tốt nhất của trẻ em" làm nền tảng trong xử lý dữ liệu.
- Chưa kiểm soát đầy đủ profiling, quảng cáo hành vi và các kỹ thuật thao túng trẻ em.
- Kinh nghiệm của EU, Anh và Hoa Kỳ đều chuyển trọng tâm sang trách nhiệm chủ động của các nền tảng số, thay vì chỉ dựa vào sự đồng ý.
- Việt Nam cần hoàn thiện pháp luật theo hướng bảo vệ dữ liệu trẻ em dựa trên quản trị rủi ro, bảo vệ ngay từ thiết kế và lấy lợi ích tốt nhất của trẻ em làm trung tâm.
XEM BÀI VIẾT TẠI ĐÂY:
https://lsvn.vn/bao-ve-du-lieu-ca-nhan-cua-tre-em-theo-luat-bao-ve-du-lieu-ca-nhan-nam-2025-khoang-trong-phap-ly-va-kien-nghi-hoan-thien-a176510.html
Đọc & Giới thiệu
Thạc sĩ PHAN VĨNH
Luật sư - Nhà nghiên cứu văn hóa
