Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam (Liên hiệp VHNT Việt Nam) là tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp của đội ngũ văn nghệ sĩ Việt Nam, tập hợp các hội văn học, nghệ thuật chuyên ngành ở Trung ương và các hội văn học nghệ thuật địa phương trên cả nước.
Hôm nay, là ngày kỷ niệm 78 năm thành lập, sau đây là một số nội dung mà tôi tìm hiểu, sưu tầm được… xin trân trọng giới thiệu và kính mong các bậc tiền bối, các anh chị em văn nghệ sĩ đóng góp sửa đổi, bổ sung cho – Xin cảm ơn!
Sơ lược lịch sử hình thành
- Ngày 25/7/1948, tại xã Yên Kỳ, huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ (thuộc Chiến khu Việt Bắc), Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ II đã quyết định thành lập Hội Văn nghệ Việt Nam.
- Sự kiện diễn ra trong bối cảnh cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đang bước vào giai đoạn quyết liệt, nhằm tập hợp lực lượng văn nghệ sĩ phục vụ sự nghiệp kháng chiến và kiến quốc theo tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Văn hóa nghệ thuật cũng là một mặt trận; anh chị em là chiến sĩ trên mặt trận ấy."
- Hội Văn nghệ Việt Nam quy tụ nhiều văn nghệ sĩ tiêu biểu như Tố Hữu, Nguyễn Huy Tưởng, Nam Cao, Nguyễn Đình Thi, Văn Cao, Tô Ngọc Vân, Nguyễn Tuân... góp phần hình thành nền văn nghệ cách mạng Việt Nam.
- Sau khi đất nước thống nhất và hệ thống các hội chuyên ngành phát triển, tổ chức được kiện toàn thành Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, đóng vai trò là mái nhà chung của các hội chuyên ngành và các hội VHNT địa phương.
Ý nghĩa của kỷ niệm 78 năm (1948–2026)
Năm 2026 đánh dấu 78 năm thành lập, là dịp để:
- Ôn lại truyền thống vẻ vang của nền văn học nghệ thuật cách mạng Việt Nam.
- Tri ân các thế hệ văn nghệ sĩ đã có nhiều cống hiến.
- Tổng kết những thành tựu văn học nghệ thuật trong thời kỳ đổi mới.
- Khuyến khích sáng tác có giá trị tư tưởng và nghệ thuật cao.
- Chuẩn bị các hoạt động hướng tới mốc 80 năm thành lập (1948–2028).
Một số chủ trương, định hướng nổi bật trong giai đoạn 2026
Theo định hướng chung của Đảng và Nhà nước đối với lĩnh vực văn học nghệ thuật, trọng tâm gồm:
- Tiếp tục triển khai các Nghị quyết của Trung ương Đảng và Chính phủ về phát triển văn học nghệ thuật trong thời kỳ mới.
- Khuyến khích sáng tạo các tác phẩm có giá trị tư tưởng, nghệ thuật cao, phản ánh công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
- Đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động văn học nghệ thuật, lưu trữ, quảng bá và phổ biến tác phẩm.
- Chú trọng phát hiện, bồi dưỡng tài năng trẻ; tăng cường giao lưu, hợp tác quốc tế.
- Bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời tiếp thu tinh hoa văn hóa thế giới.
- Cảnh giác phát hiện, đấu tranh với những luận điệu xuyên tạc, phá hoại của các thế lực thù địch trong và ngoài nước… Nhất là việc biên soạn, công bố và quảng bá các tác phẩm văn học nghệ thuật có tính xuyên tạc lịch sử và hạ thấp vai trò của lãnh tụ và danh nhân lịch sử, văn hóa…
Định hướng mốc kỷ niệm 80 năm (1948–2028)
Bạn thân người viết bài này nghĩ, mốc Kỷ niệm 80 năm được kỳ vọng là dịp tổng kết chặng đường phát triển của nền văn học nghệ thuật cách mạng Việt Nam, hướng tới một giai đoạn phát triển rực cỡ mới. Do đó, tôi thấy cần tập trung vào một số nội dung trọng tâm như sau:
- Tổng kết 80 năm xây dựng và phát triển của Liên hiệp và các hội chuyên ngành (nói chung) và các hội ở từng địa phương (nói riêng). Trong đó, chú ý hướng về cơ sở.
- Tổ chức các hội thảo khoa học quốc gia và những địa phương có điều kiện, hoặc có những đặc trưng văn hóa vùng, miền… về văn học nghệ thuật…
- Xuất bản các công trình nghiên cứu, tổng kết, tuyển tập tác phẩm tiêu biểu và lịch sử Liên hiệp ở trung ương và Hội ở các tỉnh,thành.
- Tôn vinh các văn nghệ sĩ có nhiều đóng góp xuất sắc.
- Phát động các đợt sáng tác lớn hướng tới những chủ đề về đất nước, con người Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới.
- Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, xây dựng cơ sở dữ liệu và không gian trưng bày số về lịch sử, tác phẩm và các thế hệ văn nghệ sĩ. Trong đó, vấn đề quan trọng là bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và quyền lợi vật chất mà các tác giả xứng đáng được hưởng…
Gợi ý chủ đề tuyên truyền cho chặng đường 80 năm
Có thể sử dụng thông điệp:
"80 năm Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam (1948–2028): Đồng hành cùng dân tộc – Sáng tạo vì Tổ quốc – Hội nhập vì tương lai."
Lưu ý rằng, tại thời điểm hiện nay, chương trình chính thức của lễ kỷ niệm 80 năm (2028) chưa được cơ quan có thẩm quyền công bố đầy đủ. Từng tổ chức, từng cấp Hội cần quan tâm chỉ đạo chuẩn bị ngay những nội dung cần thiết cho những hoạt động kỷ niệm trong 2 năm tới đây.
25/7/2026

Thạc sĩ PHAN VĨNH
(Luật sư – Nhà nghiên cứu Văn hóa)